Echtscheidingen Personen- en familierecht

Het personen- en familierecht vindt men in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

Dit rechtsgebied omvat zaken als echtscheiding, alimentatie, gezag/voogdij over minderjarigen, omgangsregelingen, verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap na echtscheiding, wijziging huwelijkse voorwaarden tijdens het huwelijk, ontkenning vaderschap, curatele, onderbewindstelling en mentorschap alsmede adoptie.

Stap 1: zoek een advocaat of echtscheidingsbemiddelaar
Een echtscheiding wordt uitgesproken door de rechter. Daarvoor heb je een advocaat of echtscheidingsbemiddelaar nodig. Een bemiddelaar is gericht op harmonie. Hij probeert de scheiding samen met jou en je partner goed en zonder frustraties te laten verlopen. Als jullie allebei een advocaat in de arm nemen, kom je tegenover elkaar te staan. De procedure duurt dan vaak langer en verloopt soms met een hoop getouwtrek.

Stap 2: vraag de scheiding aan
In Nederland kun je alleen scheiden als je huwelijk ‘duurzaam ontwricht’ is. Zo staat dat in de wet. Duurzaam ontwricht betekent dat de verhouding tussen jou en je partner zo is verstoord dat je eigenlijk niet langer bij elkaar kunt blijven. Scheiden kan op twee manieren: je kunt een heuse echtscheiding aanvragen, of scheiden van tafel en bed. In het laatste geval gelden alle regels alsof je getrouwd was (bijvoorbeeld je zorgplicht), maar hoef je niet meer samen te wonen.
Zoals gezegd moet je een echtscheiding aanvragen bij de rechter. Normaal gesproken doet je echtscheidingsbemiddelaar of advocaat dat. Hij of zij schrijft dan een verzoekschrift, en stuurt dat – samen met je huwelijksakte en de geboorte-uittreksels van jullie en jullie kinderen – naar de rechtbank.

Stap 3: maak een financieel plan
Eigenlijk is een echtscheiding vooral afspraken maken. Wie gaat er voor de kinderen zorgen, hoeveel alimentatie moet er betaald worden, hoe verdelen we de bezittingen en schulden? Hoe meer je vastlegt vóórdat jullie naar de rechter gaan, hoe simpeler de rechtsgang wordt. Jullie zijn er immers al uit, de rechter hoeft het alleen maar te bevestigen. De afspraken die je maakt voordat je naar de rechter gaat, worden door de advocaat of bemiddelaar vastgelegd.
Als je goede afspraken wilt maken, moetje natuurlijk wel weten wat je allemaal hebt. Maak daarom een inventarislijstje. De volgende dingen zouden daar in ieder geval op voor moeten komen:

Waarde van onroerende goederen (je huis)
Waarde van de inboedel
Waarde van overige eigendommen, zoals de auto
Saldo van bankrekeningen
Saldo van de schulden en leningen
Rechten zoals pensioenrechten. (vraag de waarde op bij je verzekeringsmaatschappij)
Plichten zoals alimentatie betaling
Hoe zit het met de woning?
Als jullie samen een koopwoning hebben, dan kan één van jullie beiden daar blijven wonen. De ander wordt als het ware uitgekocht. Bij een huurwoning krijgt één van de twee het huis toegewezen. 

Als je inventarisatielijst af is, schrijf je op hoeveel geld er iedere maand binnenkomt (en wie dat geld heeft verdiend) en wat je vaste lasten zijn. Schrijf ook op van welke bezittingen of schulden je nu al weet bij wie die terecht moeten komen. Als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd, krijgen jij en je partner allebei de helft van de bezittingen en schulden. Het kan natuurlijk ook dat je op huwelijkse voorwaarden bent getrouwd. Dan heb je bij de notaris vastgelegd wie wat krijgt als je gaat scheiden.

Stap 4: maak afspraken over de kinderen
Als ouders heb je een zorgplicht voor je kinderen. Het maakt daarvoor niet uit of je getrouwd bent of gescheiden, je zorgplicht blijft. Maar de kinderen kunnen niet op twee plekken tegelijk wonen, dus daar moet je afspraken over maken. Je kunt ervoor kiezen dat de kinderen bij de ene ouder gaan wonen. De ander ziet de kinderen dan bijvoorbeeld in het weekeind (dit noem je een omgangsregeling). Je kunt ook kiezen voor co-ouderschap. Je kind woont dan om en om bij jou en je (ex)partner.
Als je hierover geen afspraken kunt maken, moet de rechter straks een beslissing nemen. Meestal bemiddelt de kinderbescherming daarbij. Als je kind ouder is dan twaalf, zal de rechter van je kind willen weten waar hij het liefste woont.  

Stap 5: naar de rechter
Als jij en je partner overal afspraken over hebben gemaakt dan is de scheiding bij de rechtbank alleen maar een formaliteit. Ben je het nog oneens over bepaalde dingen, dan moet de rechter die knopen doorhakken. Ben je het niet eens met zijn uitspraak, dan kun je in hoger beroep gaan. En als je wacht op de volgende uitspraak kun je voorlopige maatregelen’ aanvragen.  De rechter bepaald dan wat tijdelijk de hoogte van de alimentatie wordt, of waar de kinderen tijdelijk (totdat de uitspraak er is) gaan wonen.